Wonderwoods in Utrecht

De twee unieke woontorens zien eruit als een verticaal bos met beplanting op de balkons en aan de gevels. Verder omvat het complex daktuinen op de daken van verschillende verdiepingen.

De hoogste toren, naar ontwerp van Stefano Boeri Architetti, komt aan de kant van de Croeselaan en wordt voorzien van een uitbundig ‘verticaal bos’. De tweede toren naar het ontwerp van MVSA Architects komt aan de kant van bioscoop Kinepolis. Dit ontwerp heeft veel groen aan de binnenzijde; zo krijgt de toren een groot atrium en wintertuinen langs de gevels.
Het groen op, aan en in Wonderwoods telt straks maar liefst 280 bomen en 75.000 planten. Dat staat gelijk aan één hectare bos.

De beplanting is geïnspireerd op het nabijgelegen Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug. Hiermee sluit Wonderwoods aan op de natuur die de stad omringt en wordt de biodiversiteit optimaal ondersteund.

Zoveel beplanting vraagt natuurlijk om water. Het regenwater wordt opgevangen door waterretentieboxen in de planten- en boombakken en daktuinen. Het overige regenwater komt in een waterbassin in de kelder terecht. De beplanting geven we naar behoefte water. Die behoefte wordt gemeten door sensoren. De beplanting zorgt voor een rijke biodiversiteit, vermindert luchtvervuiling en dempt het stadsgeluid. Daarnaast biedt de verplanting verkoeling in de zomer en in de winter bescherming tegen wind.

Weinig ruimte voor wortels

Even terug naar maart dit jaar. Een wit busje rijdt door het Brabantse Sint-Oedenrode. Bij een van de vele kwekerijen in het telersgebied stapt een groepje mensen uit. “Dit zijn de airpots”, zegt Brenda Swinkels van het hier gevestigde Van den Berk Boomkwekerijen. Ze wijst op een veldje vol gerooide bomen, keurig in rijen opgesteld. Ze zijn met hun kluiten in een zwarte emmer met een poreuze structuur geplaatst, zodat het wortelstelsel lucht krijgt.

De kluiten vormen zich in die emmers tot een compact wortelstelsel, dat niet verder uitdijt. “Op die manier zijn de bomen straks prima geschikt om permanent in een bak met beperkte ruimte te staan”, zegt Swinkels. Dat is ideaal voor de bomen en planten die aan en op Wonderwoods in Utrecht moeten verschijnen. Ruimte voor een woekerend wortelstelsel hebben die immers niet, als ze tussen de stenen ingeklemd staan.

Ingenieursbureau Arcadis is als partner van het architectenkantoor van Stefano Boeri bezig met de ontwikkeling van de Wonderwoods-toren. Het is de bedoeling om ‘de natuur de stad in te brengen’, zegt Timo Cents, betrokken als landschapsarchitect. “Als je nu in Utrecht bij het Centraal Station in de buurt komt, dan zie je toch vooral duiven. De biodiversiteit is bijna nul.” De groene toren moet daar verandering in brengen. “Het is de bedoeling dat er een nieuw ecosysteem ontstaat, waarbij de planten en bomen veel insecten en vogels aantrekken.” Vlinders moeten zich aangetrokken voelen tot de groene toren, niet ver van het Jaarbeursterrein met zijn grauwe hallen en parkeerterreinen.

Het streven is dat Wonderwoods een ecosysteem op zich gaat vormen, zeggen de bouwers. “Wanneer de diversiteit aan soorten groot genoeg is, krijg je niet snel een plaag of een ziekte. Met voldoende natuurlijke bestrijders houden soorten elkaar in evenwicht.” Bewoners en werknemers (Wonderwoods krijgt ook kantoorruimte) moeten natuurliefhebbers zijn en niet bang voor een spin, wesp of andere kruipers. Het gebouw krijgt ook vleermuiskasten. En helemaal bovenin komt een nestkast te hangen voor de slechtvalk. “Die zal wel eens een vogeltje te grazen nemen”, denkt Van Dalen.